Davacıya ait taşınmazdan yola çıkışta bazı diğer taşınmazlardan da geçmesi gerektiğinin görülmesine rağmen, mahkemece kesintisizlik ilkesi ihlal edilerek bu taşınmazlar atlanarak sadece bir taşınmazdan geçit hakkı kurulduğu, kara yolu, ana arter karayolu ise Karayolları Bölge Müdürlüğü’nden bu yola çıkışının trafik güvenliği açısından uygun olup olmadığının sorularak sonucuna göre alternatif güzergahların belirlenmesi gerektiği.
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen geçit hakkı kurulması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacıların maliki olduğu 150 ada 28 (eski 2558) parsel sayılı taşınmaz lehine, davalılara ait 150 ada 32, 33, 36 (eski 26, 28 ve 29) parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Bir kısım davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
1. Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilmiş temyiz edilmeden kesinleşmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesinin 11.02.2015 tarih ve 2011/180 Esas, 2015/61 Karar sayılı ilamıyla; 2558 parsel sayılı taşınmaz lehine, 14, 18, 27, 29 ve 95 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit hakkı davasının kabulü ile 29 parsel sayılı taşınmaz aleyhine 25.09.2014 havale tarihli bilirkişi raporu ve ekindeki krokilerinde 6 ncı alternatif yol olarak gösterilen yerden geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 06.02.2018 tarih ve 2015/6994 Esas, 2018/835 Karar sayılı ilamında; ”davacılar 2558 Parsel sayılı taşınmaz lehine 26, 28 ve 29 Parseller üzerinden geçit hakkı kurulmasını talep etmiş olmalarına rağmen mahkemece HMK’nın 26. maddesindeki taleple bağlılık kuralına aykırı olarak, 2558 parsel sayılı taşınmaz lehine, 27, 95, 14, 18 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine de geçit hakkı davasının kabulüne karar verildiği, davacıya ait 2558 Parsel sayılı taşınmazdan Yatağan yoluna çıkışta 27 ve 28 parsel sayılı taşınmazlardan da geçmesi gerektiğinin görülmesine rağmen, mahkemece kesintisizlik ilkesi ihlal edilerek 27 ve 28 Parsel sayılı taşınmazlar atlanarak sadece 29 Parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı kurulduğu, Yatağan yolu ana arter karayolu ise Karayolları Bölge Müdürlüğü’nden bu yola çıkışının trafik güvenliği açısından uygun olup olmadığının sorularak sonucuna göre alternatif güzergahların belirlenmesi gerektiği, kabule göre de depo edilen geçit hakkı bedelinin tamamının geçit hakkı kurulmasına bedelsiz olarak muvafakat eden 29 Parsel sayılı taşınmaz malikine ödenmesine karar verilmesi ve depo bedelinin 1.462,34 TL olması gerekirken 1.032,34 TL olarak yanlış hesaplanmasının da doğru görülmediği” gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davacının davasının kabulü ile; davacı adına kayıtlı 150 ada 28 (eski 2558) parsel sayılı taşınmaz lehine; aynı yer 150 ada 32, 33 ve 36 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine açmış olduğu geçit hakkı davasının kabulüne, 150 ada 28 (eski 2558 parsel) parsel sayılı taşınmaz lehine, aynı yer 150 ada 32, 33 ve 36 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine 20.05.2021 havale tarihli bilirkişi raporu ve ekindeki krokilerinde belirtilen en uygun olarak gösterilen 8 inci alternatif yol üzerinden geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi çinde bir kısım davalılar temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Bir kısım davalılar temyiz dilekçesinde özetle; 150 ada 31 ve 32 parsellerin kuzeyinde davacı tarafından kullanılan bir yol olduğunu, bilirkişilerin bu yolu göstermediklerini, davacı taşınmazının sınırında kadastral yol bulunduğunu, en uygun geçit güzergahının 1 inci alternatif olarak gösterilen güzergah olduğunu, 5 ve 6 ncı alternatif güzergahların da uygun olduğunu, geçit güzergahının 36 parsel sayılı taşınmazlarını güney yönündeki arktan ayıracağını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek hükmün bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
1. Uyuşmazlık, 8 No.lu güzergahtan kurulan geçit hakkının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasındadır.
2. Dava, geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 747 nci maddesinin ikinci fıkrası.
3. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; Bir kısım davalıların yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, HUMK’un 440/III-1’inci bendi gereğince ilâma karşı karar düzeltme yolunun kapalı bulunduğuna, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 02.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.