1. Anasayfa
  2. Yargıtay Kararları Kararları
  3. Yargıtay Büyük Genel Kurul

Yargıtay Büyük Genel Kurul E: 1954/7 K: 1954/17


Mirasçı veya mirasçılara olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı nedeniyle diğer mirasçıların haklarını kaldırma ve bağımsız olarak mülkiyet hakkını kazandırabilme olanağı veren 27/04/1949 gün ve 7/7 sayılı içtihadı Birleştirme Kararının MK. nun 639. maddesini değiştiren 6333 sayılı Yasa hükmü ile bağdaşamadığından uygulanma yeteneği kalmamıştır.

Bir gayrimenkulun sicilde muris namına müseccel olarak kalması halinde o gayrimenkulu fiilen malik sıfatiyle yedinde bulunduran mirasçı veya mirasçıların Medeni Kanunun 639 uncu maddesine istinat ederek murisin ölümünden sonra yirmi seneden fazla bir zaman geçmiş olması hasebiyle fevkalade iktisabi müruruzaman sebebiyle diğer mirasçıların haklarını iskat ve müstakillen mülkiyet hakkı ihraz edebilmelerine imkan veren 27/04/1949 tarih ve 7/7 sayılı Tevhidi İçtihat Heyeti kararının 6333 sayılı kanunla değiştirilen Medeni Kanunun 639 uncu maddesinin bugünkü metni dolayisiyle kıymetini kaybettiği yolunda dairede kısmi bir ekseriyet teessüs etmiş olduğundan zikri geçen maddenin tadilden sonraki şekliyle bahis mevzuu Tevhidi İçtihat Kararının telifi kabil olup olmadığının ve böylece bu kararın kıymetini muhafaza edip etmediğinin tayini Birinci Hukuk Dairesi Reisliğinden 08/04/1954 tarih ve 2956 sayılı tezkere ile talep edilmesi üzerine Tevhidi İçtihat Umumi Heyetinde keyfiyet müzakere edilerek aşağıda gösterilen neticeye varılmıştır.

6333 sayılı kanunun birinci maddesinin birinci fıkrasında «Medeni Kanunun 639 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir» denilmektedir. Kanunun metninde 639 uncu maddenin değiştirildiği tasrih olunduğuna göre bahis mevzuu Tevhidi İçtihat Kararına mesnet olmuş bulunan eski metnin baki addi caiz değildir. Tevhidi içtihat müessesesiyle bir kanun hükmünün anlaşılmasına dair bir kaide vazı istihdaf edildiği cihetle 639 uncu maddenin eski metni zamanında Tevhidi İçtihat Karariyle konulmuş olan kaidenin yeni maddedeki hükümler ile telifi kabil olup olmadığının tetkiki zaruri görülmüştür.

Medeni Kanunun 639 uncu maddesindeki eskiden mevcut olan şartlar gayrimenkulu iktisap için kafi telakki olunmamış bunlara ilan mecburiyeti ve ilanı müteakip kanunen bir mehil tayin edilerek hak sahiplerinin istihkak davasını açmalarına intizar lüzumu kayıtlan da maddeye ilave olunmuştur.

Tescili istenilen gayrimenkul üzerinde hak sahibi bulunan kimselerin vaziyete muttali olup istihkak davasını açabilmeleri için kendilerine haber alma imkanlarının bahşolunması gayrimenkulu iktisap için esaslı bir unsur olarak kanuna vazolunmuştur. Bu ilanın gazete ile ve ayrıca da mahallinde münasip vasıtalar ile yapılması lüzumuna da kanunda işaret olunmuştur.

Gayrimenkulun bulunduğu yerde okunması mutat olan bir gazete ile ve her halde ayrıca yapılması iktiza eden ilanın da hak sahiplerini ikaza salih mahiyette yapılmış olması halinde kanunun Hakime tanıdığı ilanın icra şeklini tayine dair takdir hakkı isabetli olarak kullanılmış telakki olunabilir. Bu şartları cami olarak yapılan ilan muameleleri tekemmül ettikten sonra ancak hak sahiplerinin dava açmaları için kabul olunan üç aylık sükutu hak müddeti işlemeğe başlar. Bu müddetin dava ikame edilmeden geçmesiyle o gayrimenkul üzerinde hakları bulunan kimselerin hakları zeval bulmuş olur ve bundan sonra ancak zeval bulan hak yerine zilyetin mülkiyet hakkı doğmuş olur.

Sicille nazaran kim olduğu anlaşılamadığı iddia olunan şahıs gayrimenkulun maliki bulunduğunu veya kaybolduğu kabul edilen kimse kaybolmadığını veya sicilde malik olarak müseccel bulunan ve vefat etmiş olan şahsın mirasçısı olduğunu bir kimse iddia ederek müddeti zarfında bir istihkak davası açar ve ikame olunan istihkak davası da müddeinin gayrimenkulun sahibi bulunduğu sabit olarak kabul edilir ise gayrimenkule yirmi seneden fazla müddetle zilyet bulunmuş olan şahıs mülkiyet hakkım ihraz edemez.

Muktazi ilanı yaptırmamış bulunan zilyet gayrimenkulun maliki bulunduğunu ispat eden kimseye karşı 639 uncu maddeye dayanarak defan dermeyan edebileceği bir hakkı mevcut olamaz.

Kanun, fevkalade müruruzaman sebebine müsteniden mülkiyet hakkı ihrazını eskilerine ilaveten yeni şartların da tahakkukuna vabeste kıldığından mirascılık sıfatı sabit ve ihtilafsız bulunan bir mirasçıya karşı murisin ölümünden beri sicilde intikali yaptırılmamış bulunan bir gayrimenkule malik sıfatiyle yirmi senedenberi zilyet bulunmuş olan mirasçının müstakilleri gayrimenkul üzerinde mülkiyet hakkını ihraz edebileceğine dair olan 27/04/1949 tarih ve 7/7 sayılı Tevhidi İçtihat Heyeti Kararının 639 uncu maddenin 6333 sayılı kanunla tadil edilmiş bulunan metnindeki hükümler ile telifi mümkün olmadığından tatbik kabiliyetinin kalmadığına 26/05/1954 tarihinde ilk içtimada üçte ikiyi geçen ekseriyetle karar verildi.

AYKIRI GÖRÜŞLER İmran Öktem, K. Coşkunoğlu

Türk Kanunu Medenisinin 639. maddesinin değiştirilmesine dair 6333 sayılı kanun eski metnin 1 ve 2 fıkralarını aynen aldıktan sonra bu madde metninde usuli bir hüküm olarak tescil davalarında hazinenin ve ilgili amme hükmi şahsiyetinin hasım gösterileceğini ve ilgili olanların ıttılaını temin için kanun yapılarak üç ay bekleneceğini ilave etmiştir. İlave edilen bu kısım umuma müteallik olup henüz tatbik görmediğine ve eski metin aynen ipka edildiğine göre 27/04/1949 tarih ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı tatbik kabiliyetini muhafaza ettiği gibi, İçtihadı Birleştirme Kurulun’da müzakere ve rey konusu olan hususu; Eski kanunu tefsir eden ve İçtihadı Birleştirme Kararı kanunun değişmiş olması bakımından meri ve muteber olup olmadığına mütedair olduğu halde her birisi ayrı müzakere ve içtihat mevzuu olan ve bilmüzakere halledilmeyen hasım gösterme, ilan ve bekleme müddetlerinin mülkiyetin iktisabı için asli birer unsur olarak tavsifi ve nazariyatta münakaşa mevzuu olan leh ve aleyhde birçok fikirler ortaya atılan ve 6333 sayılı kanunun esbabı mucibesile telifi mümkün olmayan bu görüşün birer prensip olarak gerekçede ve hükümde yer almasını uygun bulmadığımızdan karara bu sebeplerle muhalifiz.